Wil je meer effectiviteit? Start met dit ene systeem in je hoofd

Wil je meer effectiviteit? Start met dit ene systeem in je hoofd

We zitten halverwege onze familievakantie.

In de week voor vertrek ben ik gestart met een nieuwe één-op-één begeleiding. Ik ondersteun een marketingdirecteur in het realiseren van haar professionele doelen.

Wat ik zo waardeer aan individuele begeleiding, is de snelheid: wanneer er een 'ja' is, starten we meestal binnen de twee weken. Dat ligt anders bij workshops in bedrijven. Daar zit er vaak drie maanden tussen het besluit en de eerste sessie. Ik hou van snelheid en direct resultaat.

Een van de eerste gewoontes die ik installeer bij een nieuwe coachee is de 3-2-1-mail. Elke week verwacht ik dat ze één les met me delen — iets dat hun effectiviteit of efficiëntie heeft

verhoogd.

Waarom? Omdat ik het RAS van de coachee wil activeren.

Wat is het RAS?

Het RAS — of Reticulair Activatiesysteem (Reticular Activating System in het Engels) — is een netwerk van zenuwcellen in je hersenstam. Het functioneert als een filter voor alles wat je waarneemt. Het bepaalt wat je aandacht krijgt en wat niet.

De eerste keer dat ik over het RAS las, was in 2007, via een vergeelde tweedehandseditie van het boek "Psycho-Cybernetics" (1960) van Maxwell Maltz. Dat boek kwam precies op het juiste moment. Ik was toen intensief bezig met gedragsverandering. Maltz’ ideeën zijn later overgenomen en verder ontwikkeld door Tony Robbins, Zig Ziglar, Brian Tracy, en modernere denkers zoals Joe Dispenza en Mel Robbins.

Je kunt het RAS zien als de firewall van je interne datacenter. Je wordt voortdurend overspoeld met prikkels, en je RAS bepaalt welke ervan tot je bewustzijn doordringen.

De vier filters van je RAS

Het systeem werkt met vier filters:

1. Je naam Je RAS is hypersensitief voor je eigen naam. Zelfs in een druk café of rumoerig event hoor je het meteen als iemand jouw naam zegt. Omdat het persoonlijk is, krijgt het voorrang.
2. Gevaren of bedreigingen Je RAS scant continu op risico's, zowel fysiek als sociaal. Denk aan een hard geluid, een boze blik of kritiek in een meeting. Evolutionair gezien was overleven afhankelijk van vroegtijdige detectie van gevaar.
3. Veranderingen in je omgeving Alles wat afwijkt van het normale patroon trekt de aandacht: een nieuwe collega, een tikfout in een mail, of een plotselinge stilte. Afwijkingen kunnen duiden op kansen, risico’s of nieuwe informatie.
4. Wat jij als belangrijk beschouwt Dit is de enige filter die jij actief kunt instellen. Als jij iets als belangrijk bestempelt, programmeer je je RAS om het op te merken.

Voorbeelden:

• Als je net zwanger bent, zie je overal kinderwagens.
• Als je focust op nieuwe klanten, vallen netwerkevents ineens meer op.
• Als je gezonder wil eten, zie je plots overal verborgen suikers op verpakkingen.

12 manieren om filter 4 te programmeren

Daarom geef ik mijn coachees een overzicht van 12 manieren om filter 4 van je RAS bewust te programmeren. Kies er één tot drie uit om deze week mee te experimenteren:

🎯 1. Formuleer heldere doelen (en herhaal ze)

Je brein is als een zoekmachine. Zonder zoekterm krijg je ruis.

• Schrijf dagelijks je meest gewenste uitkomst op.

• Gebruik positieve, concrete taal: "Ik wil drie nieuwe klanten aantrekken" i.p.v. "Ik wil minder stress."

• Herhaling = versterking.

🔧 Tip: gebruik een post-it, journal of telefoonnotitie.

🧠 2. Visualisatie (mentaal pre-filteren)

Als je iets herhaaldelijk visualiseert, beschouwt je RAS het als belangrijk.

• Zie het voor je: hoe ziet het eruit als je je doel bereikt?

• Wat hoor, zie en voel je dan?

🔧 Tip: neem er twee minuten voor voor je dagstart of een belangrijke actie.

💬 3. Focuszin bij overgang tussen taken

Gebruik geen vage affirmaties, maar concrete zinnen zoals:

“Ik zie vandaag minstens één kans om iemand te helpen.”

🔧 Tip: gebruik dit bij tandenpoetsen, traplopen of tussen meetings.

📝 4. Stel een ochtendvraag of intentie

Wat wil ik vandaag herkennen, zien of ervaren?

🔧 Tip: schrijf het 's ochtends op. Laat het antwoord los — je RAS doet de rest.

🔁 5. Zet micro-acties in gang

Gedrag programmeert je filter subtieler dan woorden. Zeg je "ik wil fitter worden" maar zit je stil, dan raakt je RAS in de war. Mini-acties zijn signalen.

🔧 Tip: open het tabblad, trek je schoenen aan, typ de eerste zin.

🧹 6. Beheer je prikkels

Verwijder irrelevante input. Je RAS werkt beter bij minder ruis.

🔧 Tip: zet meldingen uit, werk met een clean desk, gebruik aparte browsers voor focus.

🏁 7. Herhaal successignalen

Je RAS let op wat emotioneel versterkt wordt: trots, voldoening, euforie.

🔧 Tip: noteer dagelijks een mini-overwinning en het gedrag dat eraan voorafging.

📉 8. Beperk bewust je keuzes (constraint focus)

Als alles belangrijk is, is niets belangrijk.

🔧 Tip: vraag elke ochtend: “Wat is vandaag de enige die telt?”

📿 9. Gebruik fysieke ankers

Je omgeving activeert je filters. Gebruik visuele of tactiele cues.

🔧 Tip: draag een armbandje, leg een voorwerp in zicht, gebruik een geurtje dat je associeert met focus.

🔍 10. Reflecteer: "Waar zocht ik vandaag op?"

Je brein zoekt al — maar merkte je het op?

🔧 Tip: schrijf ’s avonds op wat je opviel. Wat zegt dat over jouw innerlijke filters?

🖥️ 11. Gebruik visuele priming via je digitale tools

Geef je RAS input via je schermen.

🔧 Tip: zet je doel als achtergrond, Slack-status of telefoonwallpaper.

🗣️ 12. Spiegel je taal

De woorden die je gebruikt, bepalen je filters. Zeg je "ik wil stress vermijden", dan zoekt je RAS stress. Zeg je "ik zoek rust", dan zoekt je brein dat.

🔧 Tip: herschrijf je taal richting datgene wat je wél wilt. Gedrag > woorden.

📋 Keuzehulp: kies er deze week 1 tot 3

Methode	Categorie	Toepassingstijd	Voor wie?
Heldere doelen formuleren	Intern	Ochtend	Denkers
Visualisatie	Intern	Ochtend	Visuele types
Focuszin	Intern	Ochtend	Denkers
Ochtendvraag of intentie	Intern	Ochtend	Denkers
Micro-acties	Gedragsmatig	Door de dag	Doeners
Prikkelbeheer	Extern	Door de dag	Alle types
Successignalen herhalen	Intern	Avond	Denkers
Constraint focus	Intern	Ochtend	Strategen
Fysieke ankers	Extern	Door de dag	Visuele types
Reflectievraag	Intern	Avond	Denkers
Visuele priming via tools	Extern	Ochtend	Visuele types
Spiegel je taal	Intern	Door de dag	Taalgevoelige types

Veel succes met kiezen, testen en observeren.

Je brein werkt voor jou — als jij het juist aanstuurt.

Groet vanuit Bolonga