Ik ben een fan van het werk van James Clear. Ja, die van Atomic Habits.
Dat boek maakt het installeren van gewoontes concreet, haalbaar én duurzaam.
Niet voor niets is het een van de bestverkochte non-fictie boeken van de afgelopen tien jaar.
(Je kan het trouwens gratis beluisteren via je Spotify-account.)
De afgelopen week luisterde ik vijf podcasts waarin Clear te gast was.
Ze verschenen ineens in mijn feed.
Toeval? Misschien. ik geloof er niet, het bestaat wel. Of algoritmisch lot.
- The Knowledge Project - Shane Parrish
- The Daily Stoic - Ryan Holiday
- The Diary of a CEO - Steven Bartlett
- The Drive - Peter Attia (rebroadcast)
- Huberman Lab - Andrew Huberman
Hoe ik dat weet?
Ik experimenteer al een tijdje met notities maken bij elke podcast die ik luister
in mijn PKM-systeem. In de Spotify-wrap van 2025 stond dat ik 48.082 minuten
naar podcasts luisterde. Gemiddeld twee uur per dag.
En hoewel ik veel consumeerde, bleef de vraag knagen: Wat levert het me eigenlijk op?
Heeft het impact op mijn contentement, effectiviteit of energie?
Een deel is gewoon escapisme. Joe Rogan in de auto voelt als aanschuiven
bij een oude vriend.
Maar: ik wil mijn auto-alleen-tijd iets bewuster invullen.
Minder achtergrondgeroezemoes. Meer inhoud.
Daarom probeer ik nu aan het eind van de maand te reviewen
wat ik uit al die podcasts haalde. Wat ik leerde. Wat bleef hangen.
Enter: James Clear
⚡Enter: James Clear
Wat me opviel in al die afleveringen? James Clear is een meester in soundbites.
Zinnen die blijven plakken. Zoals:
“You cannot outwork the person who is working on a better thing.”
Of:
“Winners and losers have the same goals.”
Maar de grootste eye-opener was zijn idee van upstream gewoontes (dicht bij de bron),
en in het bijzonder: reflectie als meta-gewoonte. Dat wil zeggen: een gewoonte die
boven alle andere staat, omdat ze die andere gewoontes beter maakt.
Waarom reflectie de krachtigste gewoonte is
Waarom reflectie volgens Clear de krachtigste gewoonte is:
- Troubleshoot je systeem: Reflectie helpt je patronen zien. Een dalende
trend in resultaten zie je vaak pas weken te laat — tenzij je even stilstaat.
- Kiezen waar je energie naartoe gaat (Outthink vs. Outwork): Je kan nooit
harder werken dan iemand die aan het juiste werkt.
Reflectie helpt je kiezen wat het waard is om in te investeren.
- Aanpassen aan seizoenen: Wat ooit werkte, werkt nu misschien niet meer.
Reflectie is het kompas dat je koers bijstuurt.
Hoe Clear het toepast
Hoe Clear het toepast:
- Wekelijkse review (elke vrijdag):
Hij bekijkt de cijfers van zijn bedrijf (abonnees, omzet, etc.) om trends vroeg te spotten.
- Jaarlijkse reflectie: Dan vergelijkt hij z’n agenda met zijn waarden.
Spendeerde hij z’n tijd zoals hij wil zijn als mens?
Daarnaast noemt hij ook slaap en sporten als upstream gewoontes.
Als je die op orde hebt, volgt veel vanzelf.
Mijn eigen experiment
Mijn experiment:
Ik heb een lijstje gestart met mijn eigen _defaults_. Idee uit een van deze podcasts:
- Als ik niks te doen heb, dan...
- Als ik moet wachten, dan...
- Als ik niet weet wat te eten, dan...
Wat zijn jouw defaults?
Dat is reviewen. Dat is jezelf feedback geven.
En dat is ook feedforward: het bewust kiezen van je volgende actie,
zonder jezelf af te straffen voor wat je eerder deed.
Ik merkte al dat het mentale energie spaart. Minder frictie. Meer richting.
Reflectie is wat mij betreft de gewoonte die alle andere gewoontes beter maakt.
Welke kleine reflectie-gewoonte zou jij deze maand kunnen proberen?
Wil je in 2026 niet alleen effectiever zijn —
maar ook meer rust en contentement voelen in wat je doet?
Niet steeds duwen en trekken aan jezelf.
Wel bouwen op wat klopt.
Niet harder werken.
Wel helderder zien.
Als dat resoneert, nodig ik je uit voor een één-op-één gesprek.
Geen pitch. Geen doelenfabriek.
Gewoon samen kijken:
Wat werkt al?
Waar zit de frictie?
Wat mag meer ruimte krijgen?
📩 Stuur me een reply met: “ik wil dat gesprek”
Dan stuur ik je een link om een moment te kiezen.
