Twee keer binnen één week heb ik dezelfde zin gehoord.
In twee bedrijven die niets met elkaar te maken hebben.
Identieke zin. Identieke gezichtsuitdrukking.
"Ik snap het, alleen voel ik een ongelooflijke weerstand."
De eerste keer was het een terloopse opmerking tussen twee oefeningen door.
De tweede keer was het bijna fluisterend, alsof het iets schaamtelijks was.
Twee mensen die het slim genoeg zien om de logica te volgen.
En toch komt er iets in hen naar boven dat zegt: nee, niet vandaag.
Ik denk dat veel mensen die zin herkennen.
Je weet wat de logische volgende stap is.
Je hebt het uitgelegd gekregen, misschien zelfs vaker dan je zou willen toegeven.
Je hebt de boeken gelezen, de podcast geluisterd, de coach gehoord.
En toch.
Op het moment dat je het effectief moet aanpakken, is er iets dat zich verzet.
Niet je hoofd.
Iets daaronder.
Daar leeft iets dat zich niet zomaar laat wegredeneren. Daarover schreef ik eerder in De draak onder mijn monitor.
Lange tijd dacht ik dat dit een wilskracht-probleem was.
Of een prioriteiten-probleem.
Soms een time-management-probleem.
Steeds vaker denk ik: het is geen van die drie.
Wat ik wel geloof.
Beweging ontstaat als vier lagen hetzelfde zeggen.
Je zenuwstelsel. Je adem, je spanning, je energie.
Je emoties. Wat er onder je beslissingen ademt.
Je mentaal. Je cognitie, je strategisch denken, je self-talk.
Je identiteit. Wie je in je eigen ogen bent.
Vier lagen die eendrachtig staan achter dezelfde beweging.
Dat is geen reis van hoofd-naar-rest.
Dat is geen kennis-die-traag-doorsijpelt.
Het is een toestand waarin de vier lagen samen ja zeggen.
Daarover schreef ik eerder in Vastzitten is geen kennisprobleem.
Weerstand is informatie dat dat nu niet zo is.
Eén of meer lagen zegt iets anders dan je hoofd.
Soms is het je zenuwstelsel dat zich roert.
Druk op de borst.
Knoop in de maag.
Hete schouders.
Een lichaam dat herinneringen draagt aan keren dat je het wel deed en het niet werkte.
Aan keren dat je voor jezelf opkwam en daarvoor afgestraft werd.
Die geschiedenis verdwijnt niet omdat iemand een schema heeft uitgelegd.
Soms is het je emotie-laag.
Boosheid die je niet erkende.
Verdriet dat je doorduwde.
Angst die je geen woorden gaf.
Soms is het je identiteit die zich verdedigt.
"Ik ben niet het type dat zoiets doet."
"Mensen zoals ik zeggen dat soort dingen niet."
"Als ik dit doe, ben ik niet meer wie ze kennen."
Wie zichzelf vooral kent als 'de redelijke',
kan razend moeilijk een onredelijke beslissing nemen,
zelfs als die de juiste is.
Wie zichzelf vooral kent als 'de dragende', voelt een grens trekken als verraad.
Daar wordt geen idee bestreden.
Daar wordt een identiteit beschermd.
Vier lagen die niet eendrachtig zijn, voelen vanzelf als weerstand.
In een B2B-context die zin durven uitspreken is zeldzamer dan we toegeven.
"Ik snap het, alleen voel ik weerstand."
Het kost iets om dat te zeggen tussen collega's,
tussen klanten, tijdens een vergadering.
Het voelt alsof je toegeeft dat je niet meekunt.
Terwijl het exact het omgekeerde is.
Wie het uitspreekt, geeft aan dat hij voelt wat de meeste mensen wegduwen.
Dat is geen zwakte.
Dat is preciezer waarnemen.
Wat doe je ermee, als die zin in jou opkomt?
Niet wegrationaliseren.
Niet motivational pep talk.
Niet "kom op, gewoon doen."
Een scan op de vier lagen helpt.
Zenuwstelsel — waar zit het in je lichaam?
Niet metaforisch. Letterlijk.
In je keel? Op je borst? In je nek? In je buik?
Wijs het aan met je hand.
Het lichaam meldt zich op specifieke plekken. Niet overal tegelijk.
Wie leert luisteren naar die plekken,
krijgt informatie die het hoofd niet kan leveren.
Emotie — geef het één woord.
"Ik voel weerstand" is geen klacht. Het is een vaststelling.
Eén woord voor wat er is.
Vermoeidheid.
Angst om af te gaan.
Boosheid op de persoon die het zegt.
Niet om op te lossen. Om te erkennen.
De erkenning alleen verandert al iets in het veld. Daar schreef ik dieper over in 't Zijn de emoties, gast.
Mentaal — merk je self-talk op.
"Daar gaan we weer."
"Hetzelfde liedje als vorige keer."
Die zinnen sluiten waarneming af nog vóór ze begint.
Niet vervangen. Opmerken.
"Aha, daar is weer 'ik ken dit al'."
Eén stap achteruit, alsof iemand anders die zin uitsprak.
Identiteit — vraag wat dit zou zeggen over wie je bent.
Niet wat anderen zouden denken.
Wel wat het in je eigen ogen over jou zou zeggen.
"Als ik dit doe, wat zegt dat over wie ik ben?"
Vaak komt daar het stuk boven dat de weerstand zo hardnekkig maakt.
Soms blijkt dat zelfbeeld jou ergens nog beschermt.
Soms blijkt het uit een tijd te komen die je allang ontgroeid bent.
Allebei waardevol om te zien.
Niet om weg te denken.
Wel om te onderscheiden van wie je vandaag mag zijn.
Vier lagen, vier ingangen.
Wie de vier doorloopt, weet meestal welke laag de weerstand draagt.
En welke laag eerst aandacht nodig heeft voor de andere drie kunnen meegaan.
Nog iets.
Weerstand is geen reden om iets niet te doen.
Weerstand is informatie over hoe je het zou kunnen doen.
Wie weerstand wegduwt, doet het uit ongeduld of uit moed-verlies.
Wie weerstand erkent, krijgt vaak een andere ingang naar dezelfde beslissing.
Soms blijft de beslissing dezelfde.
Vaak niet.
Vaak blijkt dat wat je dacht te doen, een variant nodig had.
Een ander tempo.
Een ander gesprek eerst.
Een andere persoon mee in de actie.
De weerstand wist iets dat je hoofd nog niet had geformuleerd.
Soms is weerstand niet het probleem.
Soms is het het eerste eerlijke antwoord dat je systeem in lange tijd geeft.
Voor de meeste mensen die ik begeleid, gaat het werk dat ik doe ook over precies dit.
Niet over meer kennis.
Niet over harder duwen.
Wel over leren luisteren naar wat onder de logica zit.
En vandaaruit beslissingen nemen die ook in je systeem kloppen,
niet alleen in je hoofd.
Ik start binnenkort opnieuw met een beperkt aantal 1-op-1 trajecten,
voor ondernemers en executives die daar serieus werk van willen maken.
Geen quick fix.
Wel een jaar om te leren waarnemen wat er onder je beslissingen ademt.
Als je deze zin hebt herkend en je voelt dat dit resoneert, stuur me gewoon "weerstand".
Dan bekijken we samen of het een match is.